TERPENY- co to takiego i co musisz o nich wiedzieć?

00:14

Nazywam się Paweł Herer i jestem

00:15

certyfikowanym interpretatorem

00:18

profili konopnych oraz budtenderem.

00:21

Pracowałem z licznymi

00:22

odmianami tworząc m.in.

00:24

opisy ich charakterystyk.

00:26

Wykładam przedmiot związany z

00:27

odmianami i ich zapachami na Uczelni

00:30

Wyższej na kierunku konopnym.

00:32

Prowadzę także szkolenia i kursy

00:34

skupione wokół profili zapachowych

00:36

i konopnego somelierstwa.

00:38

Terpeny to lotne związki

00:41

zapachowe odpowiedzialne głównie

00:43

za smak i aromat roślin.

00:45

Natura miała jasny

00:46

plan tworząc terpeny.

00:48

Miały one zarówno odstraszać

00:49

jak i przyciągać.

00:51

Dzięki intensywnym, czasem wręcz

00:53

zniechęcającym zapachom, rośliny

00:56

bronią się przed zwierzętami.

00:58

Z drugiej strony te same

00:59

związki przyciągają owady

01:01

zapylające, takie jak pszczoły.

01:03

W przyrodzie istnieje ponad 20

01:05

tysięcy takich związków, które łączą

01:08

się tworząc unikalne, złożone i

01:11

niepowtarzalne profile zapachowe.

01:13

Każda roślina tworzy profil

01:15

terpenowy, swoistą wizytówkę,

01:18

która wyróżnia ją na tle innych.

01:20

To właśnie te indywidualne mieszanki

01:22

spotykacie na spacerach w lesie,

01:25

w parku czy na zakupach w

01:26

warzywniaku lub supermarkecie.

01:28

Od wieków ludzie doceniają terpeny

01:31

za ich zdolność do wpływania

01:32

na organizmy w określony sposób.

01:35

Terpeny znalazły swoje

01:36

miejsce w perfumach, żywności,

01:38

napojach i suplementach

01:40

zapewniając smak i zapach.

01:42

Pomagają nam także osiągnąć

01:44

odpowiedni nastrój.

01:45

Cały czas pojawiają się nowe badania,

01:48

które mają za zadanie potwierdzić

01:49

pozytywny wpływ terpenów na nasze

01:51

zdrowie, o czym za moment opowiem.

01:54

Choć wszystkie rośliny produkują

01:56

związki zapachowe,

01:57

to konopie są na tym tle wyjątkowe.

02:00

Zawierają ponad 400 różnych związków

02:03

lotnych, w tym właśnie terpeny.

02:05

To właśnie dlatego konopie mają

02:07

tak intensywny, charakterystyczny

02:10

i w zależności od odmiany czy

02:12

też kultywaru różnorodny aromat.

02:15

To trichomy, czyli małe gruczoły

02:17

na powierzchni kwiatów

02:19

są odpowiedzialne za produkcję

02:21

i magazynowanie terpenów,

02:23

kanabinoidów oraz wszystkich

02:25

pozostałych związków.

02:27

Na ilość i rodzaj produkowanych

02:29

terpenów wpływają różne czynniki

02:31

takie jak klimat i pogoda, wiek i

02:34

stadium dojrzewania rośliny, rodzaj

02:37

nawozu, skład gleby, genetyka.

02:40

Dlatego jeśli mówimy o medycznym

02:42

zastosowaniu konopi i

02:44

doborze odmian dla pacjentów,

02:46

tak ważna jest powtarzalność

02:48

i jakość samej rośliny.

02:50

W potocznej, uproszczonej

02:52

nomenklaturze mówi się o dwóch

02:54

efektach działania konopi.

02:56

Relaksującym, charakterystycznym

02:59

dla odmian Indica oraz

03:01

podnoszącym nastrój,

03:03

pobudzającym efekcie odmian Sativa.

03:06

Należy pamiętać jednak,

03:08

że

03:08

większość przypadków tego

03:10

podziału to przykłady anegdotyczne,

03:12

a sam ten podział jest zbyt dużym

03:14

uproszczeniem i operuje niezbyt

03:17

dokładnym nazewnictwem

03:18

zapożyczonym z botaniki.

03:21

Tym bardziej, że większość

03:22

współczesnych odmian to tzw.

03:25

hybrydy, krzyżówki

03:26

genetyk Sativa i Indica.

03:28

Część osób uważa, że działanie

03:30

pobudzające i wyciszające odmian to

03:33

jedynie efekt oczekiwań i sugestii.

03:36

Jednak razem z większą dostępnością,

03:39

otwartością i trwającymi

03:41

badaniami zaczęto mówić i skupiać

03:44

się na profilach terpenowych

03:45

i ich potencjalnym działaniu.

03:48

Terpeny są na tyle małymi

03:50

cząsteczkami, że są w stanie

03:51

przekroczyć barierę krew-mózg,

03:54

a ich możliwe spektrum działania na

03:56

organizmy żywe jest ogromne.

03:58

Od przeciwzapalnego, sedacyjnego,

04:01

jako wsparcie dla osób w

04:03

terapii nowotworowej czy jako

04:05

wsparcie zdrowia psychicznego.

04:07

Najnowsza literatura coraz częściej

04:09

wspomina, że to całość związków

04:11

zawartych w Cannabis, nie tylko

04:13

związek THC czy CBD, CBG, tworzy tzw.

04:18

efekt otoczenia.

04:20

Jest to wspólne działanie

04:21

kanabinoidów, terpenów i innych

04:24

związków aktywnych i właśnie

04:26

te unikalne kompozycje

04:28

odpowiadają za różne efekty.

04:31

Przyjrzymy się bliżej terpenom

04:32

występującym w tej roślinie oraz

04:34

efektom jakie się im przypisuje.

04:37

Pinen.

04:40

Najczęściej występujący

04:41

w przyrodzie terpen.

04:42

Występuje głównie w żywicach

04:44

drzew iglastych, zwłaszcza sosny.

04:47

Charakterystyczny leśny,

04:48

drzewny, lekko ostry aromat.

04:51

Ulatnia się w zakresie temperatur

04:53

155-167 stopni Celsjusza.

04:57

W konopiach jego działanie określane

05:00

jest jako uspokajające, ale również

05:02

poprawiające nastrój i koncentrację.

05:05

Często mówi się także o

05:06

jego pozytywnym wpływie

05:08

na pamięć krótkotrwałą.

05:10

W medycynie potencjalne

05:12

zastosowanie znajduje jako związek

05:14

przeciwzapalny, neuroprotekcyjny,

05:16

poprawiający oddychanie,

05:18

relaksujący, antyseptyczny,

05:21

gastroprotekcyjny.

05:22

Limonen

05:24

Zajmuje drugie miejsce wśród

05:26

terpenów najczęściej

05:27

występujących w przyrodzie.

05:29

Kojarzony z lekko kwaśnymi,

05:31

cytrusowymi zapachami,

05:33

chociaż badania pokazują,

05:34

że w konopiach za cytrusowe nuty

05:37

w większości odpowiadają

05:38

inne związki aromatyczne.

05:41

Występuje głównie w cytrusach,

05:42

cytrynach, limonkach,

05:44

pomarańczach i grejpfrutach.

05:46

Potrzeba około 176 stopni,

05:49

aby go aktywować.

05:51

Często występuje jako

05:52

dodatek spożywczy.

05:53

W konopiach określany jako

05:55

podnoszący na duchu,

05:57

energetyzujący, pobudzający.

05:59

Badany pod kątem użycia jako środek

06:02

przeciwlękowy, przeciwbólowy,

06:04

antyoksydacyjny, przeciwzapalny,

06:07

przeciwgrzybiczny, a także jako

06:09

uzupełnienie terapii nowotworowej

06:11

czy terapii uzależnień.

06:13

Myrcen Najczęściej występujący

06:16

w konopiach terpen,

06:17

nadający im charakterystyczny

06:19

aromat torfu, piżma i ziół.

06:21

Występuje m.in.

06:23

w trawie cytrynowej, chmielu i mango.

06:25

Temperatura odpowiednia do

06:27

waporyzacji to minimum 166 stopni.

06:31

Odmiany bogate w mircen działają

06:33

uspokajająco, rozluźniająco,

06:36

zwiotczająco, a nawet nasennie.

06:38

Często w jego kontekście przywołuje

06:40

się anegdoty o spożywaniu

06:42

mango przed zastosowaniem konopi.

06:45

Te owoce również zawierają mircen.

06:47

Spożycie mango miałoby zwiększyć

06:50

przepuszczalność i

06:51

powodować silniejsze działanie

06:52

psychoaktywne kanabinoidów.

06:55

Jest to jednak pewnego rodzaju mit,

06:57

ponieważ żeby mówić

06:58

o jakimkolwiek wpływie mircenu

07:00

z mango, musielibyśmy spożyć

07:02

jego znaczne ilości i

07:03

uwzględnić procesy trawienia.

07:06

W publikacjach mircen głównie

07:07

rozpatrywany jest pod kątem

07:09

działania przeciwbólowego,

07:11

uspokajającego i przeciwzapalnego.

07:14

Terpinolen

07:15

Dla kontrastu ten terpen

07:17

najrzadziej występuje w

07:19

konopiach jako dominujący.

07:21

Jego zapach jest, no cóż, terpenowy

07:23

od terpentyny, ale także owocowy,

07:27

ziołowy, słodko-sosnowy.

07:29

Znajdziemy go m.in.

07:31

w jabłkach, limonkach,

07:32

bzie czy kminku.

07:34

Temperatura wrzenia 183 stopnie.

07:37

Jeśli chodzi o jego działanie i

07:39

konopie to ciekawy przypadek.

07:41

Określany jako sedacyjny,

07:43

uspokajający, ale często występuje w

07:46

odmianach opisywanych jako te

07:48

energetyzujące, potocznie Sativy.

07:51

Tak też zresztą opisują jego

07:53

działanie przykłady

07:54

anegdotyczne powtarzane przez

07:56

pacjentów i użytkowników.

07:58

Badany pod kątem zastosowania

08:00

jako terapia wspierająca przy

08:02

objawach towarzyszących nowotworom,

08:05

potencjalnie uspokajający,

08:07

antyseptyczny i przeciwzapalny,

08:09

a nawet wspomagający

08:11

proces gojenia ran.

08:15

Kariofilen Cechuje go struktura umożliwiająca

08:17

łączenie się z receptorami CB2

08:19

w układzie endokanabinoidowym.

08:22

Ciepły, ziemnisty, czasami ostry

08:24

i pieprzny zapach, ale może

08:26

też pachnieć świeżą marchewką.

08:29

Kariofilen poczuć można w

08:30

czarnym pieprzu, goździkach,

08:32

cynamonie czy oregano.

08:34

Uwalnia się już w okolicach

08:35

130 stopni, w kontekście

08:37

konopi opisywany jako

08:39

przeciwlękowy, uspokajający.

08:42

Badania pokazują, że aktywacja

08:45

receptorów CB2 przez kariofilen

08:47

może zmniejszać ryzyko miażdżycy.

08:50

Kariofilen potencjalnie może

08:51

także działać przeciwzapalnie

08:53

czy przeciwdrgawkowo.

08:58

Linalool Terpen, a dokładniej terpenoid,

09:00

którego kwiatowy zapach

09:02

znają wszyscy, którzy przechodzili

09:04

kiedykolwiek obok stoiska

09:05

z lawendowymi pamiątkami.

09:07

Występujący właśnie w lawendzie,

09:10

ale także różach czy cytrusach.

09:12

Uwalnia się przy 198 stopniach.

09:15

W konopiach stanowi zwykle 5%

09:18

lub mniej olejku eterycznego.

09:20

Odpowiada za sedacyjne,

09:22

przeciwlękowe,

09:24

relaksujące efekty odmian.

09:26

Podczas badań skupiono się na jego

09:28

potencjalnych przeciwbólowych,

09:30

uspokajających, przeciwdepresyjnych

09:33

i przeciwzapalnych właściwościach.

09:36

Nie tylko terpeny, ale wszystkie

09:38

związki zapachowe budzą

09:39

nasze zainteresowanie i mają

09:41

potencjalny wpływ na samopoczucie

09:44

oraz zdrowie człowieka.

09:45

W przyszłości zapewne

09:47

dowiemy się więcej rzeczy na

09:48

temat związków zawartych

09:50

w konopiach i ich synergicznym

09:52

działaniu, co może

09:53

przyczynić się do bardziej

09:55

precyzyjnego krzyżowania

09:56

odmian medycznych.

09:58

Cały czas napływają zresztą nowe,

10:00

ciekawe wnioski.

10:01

Pod koniec 2023 roku opublikowane

10:05

zostały trzy prace dotyczące

10:07

pozostałych związków aromatycznych

10:09

w roślinach Cannabis oraz

10:11

terpenów, pokazujące, że warto

10:14

przyglądać się aromatom

10:15

kompleksowo, ponieważ nawet małe

10:17

ilości związków zapachowych mogą

10:19

znacząco wpływać na profil

10:21

rośliny.

10:22

Nomenklatura związana z zapachami

10:24

to także coraz bardziej precyzyjne

10:26

narzędzie do rozmów z pacjentami

10:28

i pacjentkami przyzwyczajonymi

10:30

do uproszczeń związanych z

10:32

nazewnictwem Sativa, Indica.

10:35

Jeśli to Ty jesteś pacjentem

10:37

korzystającym z konopi,

10:38

pamiętaj, że nie musisz zapamiętywać

10:40

wszystkich nazw terpenów,

10:42

które dzisiaj przedstawiłem.

10:44

Nawet najbardziej wyczulone nosy

10:45

nie są w stanie wyłapać wszystkich

10:47

pojedynczych nut w całym bukiecie.

10:50

Zamiast tego skup się na tym,

10:52

aby odnaleźć własne preferencje,

10:54

które zapewne będą się zmieniać.

10:56

Oto kilka porad jeśli chodzi

10:58

o konopie i zapachy.

11:00

Nie myśl o tym,

11:01

co dokładnie czujesz, a gdzie.

11:04

Czy zapach jest lekki, orzeźwiający,

11:06

wierca się wysoko w nozdrza,

11:08

czy raczej osiada na końcu nosa,

11:10

jest mocny i ciężki.

11:12

Skup się na tym, czy Cię

11:14

pobudza, czy uspokaja.

11:15

Nie nazywaj zapachów odmian jedynie

11:17

jako cytrusowe czy miętowe.

11:20

Sam proces wąchania i rozpoznawania

11:22

zapachów często przywołuje

11:24

bardzo silne wspomnienia.

11:25

Warto zwracać na nie uwagę i

11:27

tworzyć własne skojarzenia.

11:29

Niektóre zapachy same w sobie mogą

11:32

nawet wpływać na Twój nastrój.

11:35

Nie skupiaj się na wąchaniu

11:36

jednego kwiatostanu.

11:38

Pamiętaj, że zapachy

11:39

znajdują się w trichomach.

11:41

Zgnieć więc lekko kwiatostan

11:43

albo zmiel go,

11:44

aby wydobyć wszystkie nuty.

11:46

Waporyzuj, a dzięki temu

11:48

kontroluj temperaturę.

11:50

Spróbuj waporyzować na niskich

11:51

i wysokich ustawieniach.

11:53

Zobacz jaki smak i zapach

11:55

wydziela się wtedy z odmiany i

11:57

jak różni się jej działanie.

11:59

A jeśli chcesz dowiedzieć się więcej

12:00

o konopiach i ich zastosowaniu

12:02

zerknij na kolejne publikacje